Die verhalen van Nico over Klaas kon ik altijd zeer waarderen. Al een lange tijd is Klaas een fenominaal personage beschreven op Twitter. Waar ik ooit een mini-roman op Twitter wilde beginnen (alleen de titel al paste niet als username) vondt Nico een unieke manier uit dit uit te beelden. Deze Klaas deed het vroeger allemaal veel beter. Als jij dacht stoer te zijn met iets, wacht maar totdat je Klaas zag, die ging doodleuk even in de overtreffende trap! Die ouderwetse vechtersmentaliteit van welleer zag ik wel zitten, de titel sprak mij wel aan. een @ (twitter-reply) terug van Dijkshoorn kon ik vervolgens uiteraard op mijn buik schrijven. Op dat moment had ik nog geen enkel besef hoe dicht ik bij de waarheid zat over Klaas en hoe fout ik zat over mijn aannamen dat het een lofrede zou worden over deze man.
Interview in de Volkskrant
Rock 'n Roll Klaas tegen burgermannetje Nico
Dat verhaalt wekt mijn interesse en ik ren vlug naar de winkel om het aan te schaffen. Met wat pijn en moeite, want dat valt nog niet mee als je in een lompe wijk woont als mijzelf, maar de binnenstad van onze hoofdstad stalt ze in grote getalen uit. Een dag later ben ik door het boek heen. Het leest namelijk heel makkelijk. Geen literair gelul. Gewoon anekdotes over zijn vader in korte hoofdstukken. De lijdensweg die zijn leven was met zo een bekrompen vent, die altijd het plezier uit het leven van zijn zoon wist te verderfen. Onwille van zijn eigen status als geliefde man.
Het is allemaal zeer tragisch maar die Klaas heeft anderzijds toch ook weer wat Rock 'n Rolls. Hoe Nico kleinburgelijk een partijtje trots staat te wezen op een fucking zelf ontworpen vloer, waar Klaas dan vervolgens, voordat de waslaag over de vloer zit, met een fles champagne overheen spuit. Het is een scenario waar meeste rebellen enkel van dromen. Klaas deed het en ik zie het spijtig genoeg mezelf ook nog wel eens doen, puur om gezinsleden een beetje wakker te schudden uit het burgelijke bestaan. De realiteit is echter dat je mensen niet meer radicaal over de streep krijgt. Mensen zijn zoals ze zijn. Die paradox is ook zo opmerkelijk in het verhaal van Dijkshoorn. Enerzijds is Nico ruimdenkender, creatief geinteresseerd en wil hij dolgraag nieuwe wegen bewandelen. Anderzijds overvalt mij ook soms dat gevoel van het te brave burgelijke op het saaie af.
Je wenst ook zo dat je in het boek gaat lezen wanneer Nico zelf in de pubertijd komt en zich verschrikkelijk af gaat zetten tegen zijn vader. Hem een keer voor kak zal zetten. Knallende ruzies provoceren. Maar niets is minder waar. Zijn leven lang spaart hij als de inteligentere man zijn eigen vader en laat deze maar zijn gang gaan. Behalve als het hem een keer echt teveel wordt en hij tijdens een potje Pictionairy in een vakantiehuisje zijn vader aan het vernederen is. Als dan eindelijk de bom barst bij Klaas, blijft Nico stil achter. Hij besluit nooit meer over moeilijke dingen met zijn vader te praten. Ze houden het voortaan maar op smalltalk.
De schijnvertoning
Over dat offer kan ik nu wel stellig een mening hebben maar deze is ook persoonlijk heel herkenbaar. Ik had precies zo een figuur. Niet mijn vader, maar mijn grootvader. Ik was zijn oudste kleinzoon en daarmee zijn favoriet. Mijn grootvader had ook zijn eigen wereld geschapen en daar mocht iedereen dan aan schikken. Ieder jaar naar het vaste vertrouwde appartementje in Portugal, tot op de kamer af. Ieder jaar een bungalowpark in Nederland en alles natuurlijk voordelig in het laagseizoen. En wij moesten dan bij dat bungalowpark komen logeren. Als mijn ouders probeerde uit te leggen dat het voor de kinderen en kleinkinderen handiger was het in een vakantie te plannen. Hetzij de zomer- of de herfstvakantie dan had hij daar geen boodschap aan. Geld speelde geen rol, maar dit was zoals hij het wenste en zo zou het gaan.
Mijn grootvader was zo een man die de eerste paar verjaardagen toen mijn ouders net samenwoonde, het hele feest rokend op het balkon stond en daar bleef wachten tot mijn grootmoeder uitgeouwehoert was en ze weer naar huis konden gaan. Een man die geen raad weet met veranderingen of onverwachtte scenario's, het zit allemaal in Nico's boek.
Jarenlang heb ik mijn grootvader dan ook maar in de waan gelaten van zijn favoriete kleinzoon. Nooit sprak ik werkelijk wat ik dacht. Ik heb jarenlang een facade opgehouden waar hij trots op kon zijn. Mijn drank, (soft)drugs of Rock n Roll bestaan angstvallig uit de schijnwerpers gelaten. Ik weet nog dat ik een vriendin op visite had toen hij onverwacht aan kwam zetten. Ze had tatoeages op haar arm. Hoe ze zich moest verantwoorden voor zoiets verschrikkelijks? O en ze rookte ook nog eens. Ik rookte toch zeker niet zelf he? Terwijl ik heel vlug daarvoor mijn sigaret had weggemoffelt. Het was genant zo een bezoek. Die arme Melin. Vervolgens toen ze weg was ging hij me uit horen of het mijn vaste vriendin was en waar deze nou eigenlijk bleef? Ik was al godverdomme twintig! Ik knikte en ging er niet tegenin.
De opluchting
Toen hij in 2009 plotseling kwam te overlijden kwam de ware aard van zijn gezin naar boven. Het verliep allemaal vrij ongemakkelijk. Aangetrouwde moesten zo ver mogelijk uit de buurt blijven en zich nergens mee bemoeien. Mijn oom hield tijdens de begrafenis als toespraak een caberetstukje op. Men moest om hem lachen. Diezelfde oom had zich in zijn pubertijd op ultieme wijze afgezet door een brief aan zijn vader te schrijven en een paar dagen bij zijn grote zus te gaan logeren. Verder spraken ze deze zaak nooit meer uit. Als iemand zich kan identificeren met de nieuwe Dijkshoorn dan is hij het wel. Ga het lezen oom! Je herkent er jezelf vast en zeker in! Op de begrafenis waren ook mensen van de voetbalclub aanwezig. De voorzitter sprak ook nog een woordje. Hij kwam min of meer nog zijn excuses aanbieden over het feit dat mijn opa ooit boos de club verlaten had. "het was ook geen gemakkelijke man, maar wel een rechtvaardige man". Zo werd het nog zeer voorzichtig uitgedrukt. Zo gaan die dingen.
Mijn vader heeft zich jarenlang proberen te verzetten tegen de aanpak van zijn schoonvader. Dat moest hij flink ontgelden, hij probeerde nog een subtiele bijdrage van kritiek na de begrafenis te verwoorden. Drie maanden later mocht hij scheiden van mijn moeder.
Uiteraard was ik zelf verdrietig na het verlies van mijn opa. Hij kwam ook nog eens te overlijden op mijn eigen verjaardag. Een viering die op sobere wijze is overgeslagen. Maar ergens, en het is niet makkelijk om dat toe te geven, helemaal als mijn familie dat mogen lezen, zat er een vorm van opluchting in. Mijn schijnvertoning kwam eindenlijk ten val.
Joeri Valent
0 comments:
Post a Comment